Zelfs hij is 'expert'

In deze tijden is iedereen 'expert', en dat is heel gevaarlijk

Het besef, dat we inmiddels het punt zijn gepasseerd dat de "kredietcrisis" zich slechts beperkt tot de Verenigde Staten, leeft zelfs bij Wouter Bos. Elke "financiële dummy" is door een overdaad aan praatprogramma's en artikelen omgetoverd tot een regelrechte specialist. Helaas geldt dat ook voor onze beleidsmakers.

Iedereen expert
De Middelkoopjes van dit tijdperk prikken allemaal het vermanende vingertje de lucht in en spreken schande van de bankier die als een kwajongen in de fabriek van Willy Wonka zichzelf ongebreideld te goed kon doen aan de rijkdom en nu het pensioen heeft moeten reduceren tot een fooi. Waarom heeft er niemand op de rem getrapt, de boel blootgelegd en op tijd het aftakelingsproces heeft kunnen doen stoppen?

Zo iemand zou de overheid kunnen zijn, of de toezichthouder. Vervelend genoeg zijn zij ook degene die bij de meute horen die deze Moeilijke Economische Tijden niet hebben kunnen voorzien. Simpelweg omdat de kennis er niet was, de binding met de markt ontbrak of de bureaucratische zandloper de boel vertraagde. En een combinatie van de drie is niet geheel ondenkbaar.

De complexe structuren, waar de toezichthouder van moest beoordelen of dat solide producten waren, zijn niet op tijd ontrafeld. Het risico wat werd verpakt, getrancheerd en beoordeeld door de kredietbeoordelaars was niet meer te traceren, laat staan voor de man met een gemiddelde kennis van financiële structuren.

Leermomentje?
Je zou het weg kunnen zetten als een foutje. Een leermomentje. Helaas is niets minder waar, toezichthouders en overheden lijken zich nog steeds te stoten aan dezelfde steen. Zo heeft de AFM besloten het verbod op "shortsellen" te handhaven tot uiterlijk juni. Dit is op zich helemaal geen gekke maatregel (al moet je jezelf nog afvragen wie er op deze afbraakprijzen zou willen shorten), maar het probleem is dat de AFM inconsistent is.

Terwijl de aandelenbelegger dit deel van zijn strategie moét missen, kan de obligatiebelegger nog naar hartenlust shorten. Ook instellingen kunnen kredietrisico's shorten met Credit Default Swaps (CDS). Je hoort nooit iemand commentaar geven over deze inconsistentie. Het enige waar nu wél voor wordt gepleit binnen de financiële wereld is dat er meer toezicht moet komen op de concentratie van dit risico bij de banken.

De toezichthouder zou dit soort instrumenten het liefst, net als futures, op een exchange verhandeld zien worden. Een klein negatief bijeffect hiervan is dat op de korte termijn de marge op dergelijke instrumenten verdampt en dit zal leiden tot een nog groter gebrek aan liquiditeit in al hoog illiquide markten.
 
Overheid probeert te redden
De overheid probeert met alle beschikbare middelen te redden wat er te redden valt. Het is niets minder dan het herschikken van dekmeubilair op een zinkende Titanic.

Het is duidelijk dat er een cultuurverschuiving plaats moet vinden binnen de financiële markt. Hoewel de graaicultuur en gebrek aan toezicht zeker niet geholpen hebben, is de aandacht ervoor buitenproportioneel.

Te haastig genomen beslissingen zijn echter wel desastreus voor het herstel. Hoewel het in de aard van de mens zit om gemaakte fouten zo snel mogelijk te verhelpen, is het zeer onverstandig om het treintje van de achtbaan op weg naar beneden te remmen. Het verlies van moment betekent vaak dat de volgende heuvel niet of moeilijk haalbaar is.