Pecunia Libyana non olet

UniCredit-baasje en de lange armen van Khadaffi

Er werd al enige tijd aan zijn stoelpoten gezaagd, maar gisteravond was het moment definitief aangebroken: Alessandro Profumo, het baasje dat de Italiaanse UniCredit-bank omvormde van lokaal sufferdje tot mondiale financiële reus, is gesneuveld in de boardroom en kan gaan vissen. Hoe is zulks mogelijk?

Voornaamste pijnpuntje van de aandeelhouders en commissarissen: de groeiende invloed van ene M. Khadaffi en zijn trawanten op het beleid van UniCredit. Profumo, het type bestuurder dat voornamelijk hoger en verder wil, ongeacht de marktomstandigheden, zag er de afgelopen jaren geen been in om Libisch geld binnen te halen voor zijn geliefde bank. 

Eind 2008 kwam 7,6 procent van UniCredit in handen van Libische partijen - de centrale bank en een groot Libisch fonds, die beiden zelf zeggen volledig los staan van het bestuur van Khadaffi, maar kom daar maar eens om in een dictatuur.

Libië en Italië hebben een merkwaardige relatie. Khadaffi slaat wel eens zijn tentje op tussen de zeven heuvelen, en laat dan vervolgens een batterij hoogpotige ragazze aanrukken om ze te enthousiasmeren voor de islam. 

Invloed
Voor veel Italiaanse politici is dat voorlopig meer dan genoeg Libië in hun land, dus dat één van Italië's meest vooraanstaande banken langzamerhand onder invloed van Libiërs kwam, beviel ze maar niks. De bankbestuurders vonden het al helemaal geen goed idee dat de Nout Wellink van Libië, ene Fahrat Omar Bengdara, in de raad van bestuur van UniCredit terecht kwam op voorspraak van Profumo.

Maar Profumo had nu eenmaal geld nodig voor zijn plannen met de bank. UniCredit begon als een middelgrote leenbank, maar in 2005 wist Profumo via een grote fusie met het Duitse HVB Group de op drie na grootste bank van de eurozone te creëren. Twee jaar later nam UniCredit landgenoot Capitalia over, waamee de bank een marktwaarde kreeg van meer dan 100 miljard euro.

Macht
Aandeelhouders morden echter vanaf het begin al dat Profumo te veel macht over de bank nam, en te snel ging in zijn expansiedrift. Toen in oktober 2008 de kredietcrisis losbarstte, kregen vooral Duitsland en Oost-Europa het meteen voor de kiezen, juist de regio's waar Profumo op had ingezet.

Dus ging Profumo op zoek naar kapitaal, maar kneep hij de dividendbetalingen. Op die uitkeringen rekenden veel aandeelhouders - Italiaanse bankstichtingen die het dividend gebruikten voor liefdadigheid. En toen kwam Libië in beeld, tot frustratie van de aandeelhouders.

Tot ziens
De druppel kwam in augustus, toen Profumo zijn medebestuurders verzuimde te vertellen dat de "Libische Investeringsautoriteit" een aandeel van 2% had genomen in UniCredit, een deal waarvan Profumo naar eigen zeggen ook niet op de hoogte was. Dit weekend belde de voorzitter van de raad van commissarissen Profumo op met de mededeling dat het vertrouwen van alle aandeelhouders in Profumo in rook op was gegaan. Arrivederci.