Hoezo, overmacht?

Landje pleegt zelfmoord in waanzinnige oorlog

In een opwelling van grootheidswaanzin verklaart een landje de oorlog aan drie grote buurlanden. Opbrengst: totale vernietiging en de halve bevolking in het graf. Welkom bij de bizarre Paraguyaanse oorlog (1864-1870).

We schrijven 1864 in Paraguay, Zuid-Amerika. De dictator van dienst heet Francisco Solano López. Hij heeft een visioen: wereldheerschappij voor Paraguay! Hij verklaart Brazilië en Argentinië de oorlog, en krijgt Uruguay er gratis bij.

Maf genoeg wint Paraguay de eerste veldslagen. López & Co annexeren hele provincies van Brazilië en Argentinië. Ze hebben dan ook een groot en professioneel leger van 50.000 man. Best veel, op een bevolking van een half miljoen.

En dan gaat het mis...
Het tij keert als Brazilië de vloot van Paraguay naar de bodem stuurt. De drie landen zijn nu heer en meester over Paraguay en sturen op hun beurt invasielegers. Maar de übergemotiveerde Paraguayanen knokken onwaarschijnlijk hard voor elke meter grond. Bij de belegering van loopgraven bij Curupayty stoppen vijfduizend Paraguayanen een enorme overmacht. Voor slechts honderd eigen doden veroorzaken ze zo’n vierduizend slachtoffers bij de vijand.

Uiteindelijk verslaan de gecombineerde legers van Brazilië, Argentinië en Uruguay de horzel. Maar ook het bezetten van de hoofdstad breekt de geschifte Paraguayanen niet. Vanuit de bergen start dictator López vrolijk een guerilla-oorlog.

Het geduld van de drie landen is nu op. De bezetters doden praktisch elke Paraguayaan die ze tegenkomen. Bloedig en onaardig, toegegeven, maar wel de effectiefste manier om guerilla’s te bestrijden. In 1870 sneuvelt dan eindelijk López. De droom van wereldheerschappij voor Paraguay is over.

Crisis op de huwelijksmarkt
Er zijn trouwens ook weinig Paraguayanen over. Over het aantal doden bestaat wat onenigheid. Maar de oorlog was voor Paraguay geen pretje, daarover zijn de diverse lijkentellers het eens. Van een half miljoen inwoners zijn na zes jaar oorlog zo’n driehonderdduizend dood. Drie van de vijf.

En oorlog blijft een mannending, dus doodgaan ook. In het naoorlogse Paraguay zijn mannen schaarser dan homo’s in het betaalde voetbal. In 1871 telt Paraguay nog 221.000 inwoners. Waarvan 106.000 vrouwen en 86.000 kinderen – en een schamele 29.000 mannen. In het hele land.